خبرنامه
 
پست الکترونیکی خود را وارد نمایید
سرو تبری (سرو خمره ای)

سرو تبری (سرو خمره ای)

خواص

سرو تبری یا سرو خمره ای دارای اثرات بند آورنده خون ، تلخ، مقوی معده ، قابض و خنک کننده ، مدر ، تونیک و ضد تب است .

 

منبع

معارف گیاهی حسین میر حیدر دوره 8 جلدی ج3 ص 42 چاپ پنجم 1383 دفتر نشر معارف اسلامی

 

 

رشد و نمو

سرو تبری، گیاهی کوچک با رشد کند است که بلندی آن به 15 تا 20 متر و قطر تنه آن به 5/0 متر می رسند. در درختان بسیار کهن بلندی درخت به 30 متر و به قطر 2 متر می رسد. برگ های گیاه به صورت افشانه های مسطح با برگ های شبیه فلس به طول 2 تا 4 میلی متر است. مخروط ها به طول 15 تا 25 میلی متر و سبز بوده و وقتی می رسند در حدود 8 ماه پس از گرده افشانی قهوه ای می شوند و دارای 6 تا 12 فلس ضخیم هستند که به صورت زوج و متقابل قرار گرفته اند . دانه ها به طول 4 تا 6 میلی متر بوده و بال ندارند.

 

 

 

منبع

1- platycladus in wiki pedia

 

 

ریشه شناسی

نام لاتین سرو تبری arborvitae است که به عربی شجرة الحیاة خوانده می شود و معادل درخت زندگی است، اساس نام گذاری لاتین این گیاه با زندگی دراز و شادابی در تفکر بودایی چین ارتباط دارد. شاید این نام بر اساس طبیعت همیشه سبز و بدون تغییر درخت در آب و هوای سرد و خشک شمال غرب چین باشد و طول عمر بعضی از نمونه های قدیمی تر که در اطراف معابد بودایی در چین کاشته شده بیش از هزاران سال است این گیاه در زبان چینی چه بای ( لطفاً چینی از متن) نامیده می شود (1)

 

 

 

منبع

1-    platycladus in wiki pedia

 

 

طبقه بندی علمی

سلسله:      گیاهان

شاخه:         پینوفیتا

رده:           پینوپسیدا

راسته:        پینال ها

تیره:          کوپر ساسه (سرو)

جنس:        پلاتی کلادوس (1)

نام لاتین:

.Platycladus orientalisL

((franco(3)

نام های مترادف:

Biota orientalis Endl

Platycladus stricta Spach

(نام قدیمی)( Thuya orientalis L.(4

نام های فرانسه:

     Thuya dorient

                 Thuya

Arbre de paradis

       Arbre de vie

نام های انگلیسی:

Arbor vitae

Chinese arbor vitae

نام های فارسی: این گیاه را به فارسی سرو تبری و رقم پا کوتاه آن را سرو خمره ای می نامند. نوش (در خوزستان و فارس)،سُرو سَر ( در علی آباد کتول) و در کتب طب سنتی با نام های عربی شجرة الحیاة، عفض و عفس، صلابه و شربین نام برده شده است.

 

 

منابع

1- platycladus in Wikipedia

2- Cirrus Digital: Platycladus orientalis Morton Arboretum accession 168-53#3

3- "Platycladus orientalis information from NPGS/GRIN". http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?310211. Retrieved 2008-02-19.

4- معارف گیاهی حسین میر حیدر دوره 8 جلدی ج3 ص 41 چاپ پنجم 1383 دفتر نشر معارف اسلامی

5- گیاهان داروئی دکتر علی زرگری دوره 5 جلدی ج ص 29 چاپ پنجم 1370 انتشارات دانشگاه تهران

 

 

محل رویش

سرو تبری یا سرو خمره ای بومی شمال غرب چین است ولی به صورت طبیعی شده و به طور گسترده در شرق آسیا تا کره و ژاپن و از جنوب تا شمال هند و از غرب تا شمال ایران دیده می شود(1)

 

این درختچه زیبا در باغ های تهران پرورش می یابد و در نواحی شمالی ایران مانند گرگان ( دره کتول نزدیک حیدر آباد) ، 40 کیلومتری علی آباد نزدیک گرگان و زیارت و در سبزوار ( خراسان) یافت می شود(2)

دربیشه ای که در محل سورکش در دره کتول وجود دارد ، درختان کهن و قطوری وجود داشته اند . درختان کهن دیگری از سرو خمره ای در سبزوار و کرج با سن چند صد ساله وجود دارند.(3)

 

منابع

1- platycladus in wiki pedia

2- گیاهان داروئی دکتر علی زرگری دوره 5 جلدی ج5 ص 40 چاپ پنجم 1370 انتشارات دانشگاه تهران

3- معارف گیاهی حسین میر حیدر دوره 8 جلدی ج3 ص 41 چاپ پنجم 1383 دفتر نشر معارف اسلامی

 

 

مشخصات

درختچه ای زیبا است که نوع بلند آن را سرو تبری و نوع پا کوتاه آن را سرو خمره ای می نامند . با وجودی که این گیاه عموماً به عنوان تنها عضو این جنس پذیرفته شده است ولی حدس زده می شود که انواع نزدیک Microbiota decussate  را نیز می توان در این جنس جای داد(1) ولی این مساله خیلی هم دنبال نشده است. سایر گیاهان منسوب نزدیک این جنس juniperus و cupressus هستند که این هردو جنس از نظر پیوند با جنس platycladus سازگار می باشند. در متن های قدیمی ، سرو تبری را غالباً در جنس تویا قرار می دادند ولی این گیاه از جنس تویا دور است و اختلاف آن با تویا در مخروط های متمایز ، دانه های بی بال و برگ های تقریباً بدون عطر آن است.(1)

نوع سرو خمره ای ، درختی است کوچک و متراکم ، بردبار و متحمل شرایط سخت رویش، با ساقه های راست و برگهای کوچک شده که به شکل فلس در آمده اند انشعابات و شاخه های باد بزنی ، میوه اش گرد یا تخم مرغی شکل و کبود رنگ است و ترشحات صمغی کبود یا نقره ای رنگ سطح میوه را فرا گرفته است سرو خمره ای شبیه سروها است جز اینکه شاخه های آن باد بزنی است و میوه اش از 8 تا 10 فلس تشکیل می شود. چوب سرو خمره ای سبک ، خیلی معطر و نسبتاً سخت است و از آن تربانتین گرفته می شود که پس از تبخیر اسانس آن، صمغ سفیدی به نام ساندارا ک sandaraque حاصل می شود(2).

 

منابع

1- platycladus in wiki pedia

2- معارف گیاهی حسین میر حیدر دوره 8 جلدی ج3 ص 41 چاپ پنجم 1383 دفتر نشر معارف اسلامی

 

 

مقدار مصرف

  •  از عصاره روان گیاه به مقدار 1 تا 4 گرم خوراکی استفاده می شود.
  •  برای تهیه جوشانده از محلول 10 گرم برگ یا بند برگ در هزار گرم آب استفاده می کنند.
  •  در استعمال خارجی از جوشانده غلیظ تر استفاده می شود.

 

منبع

معارف گیاهی حسین میر حیدر دوره 8 جلدی ج3 ص 44 چاپ پنجم 1383 دفتر نشر فرهنگ اسلامی

 

 

مواد موثر

برگ و شاخه های سرو تبری دارای اسانسی به مقدار 12/0 درصد مرکب از پینن pinene و کاریوفیلن و ریشه دارای 5/2 درصد اسانس با ترکیب شیمیائی نا معین است(1)

از نظر ترکیبات شیمیایی ، در گیاه پینی پیکرین pinipicrine ، کوئرستین quercetine  و یک اسانس ( پینن و کاریوفیلن) و نیز یک رزین و تانن یافت می شود. ماده پینی پیکرین خاصیت تنگ کردن رگ های خونی دارد (2)

 

 

 

 

 

منبع

1- گیاهان داروئی دکتر علی زرگری دوره 5 جلدی ج5 ص 40 چاپ پنجم 1370 انتشارات دانشگاه تهران

2- معارف گیاهی حسین میر حیدر دوره 8 جلدی ج3 ص 41 چاپ پنجم 1383 دفتر نشر معارف اسلامی

 

 

کاربرد

سرو تبری و رقم پا کوتاه آن که به سرو خمره ای معروف است، گیاهی است که هم در محل اصلی و هم در آب و هوای معتدل مناطق دیگر به عنوان درخت تزئینی به خاطر شادابی و عمر دراز آن کاشته می شود. از چوب این درخت درمعابد بودایی برای ساخت و کارهای ساختمانی و نیز به عنوان عود برای سوزاندن مورد استفاده است (1)

از جوشانده برگها و یا عصاره تازه برگها برای قطع هر نوع خونروی و درمان زخم اثنی عشر و زخم معده و التیام سوزاک و سرما خوردگی استفاده می شود.

تخم سرو تبری دارای مواد مغذی است ، مسکن ، تونیک و اشتها آور، و برای دستگاه تنفس و کبد مؤثر است، ترشح مفرط عرق را کنترل می کند، در تپش قلب، بی خوابی و عصبانیت مؤثر است و سرفه را تسکین می دهد و در اختلالات تشنجی اطفال مؤثر است.

از برگ ها و تخم سرو برای درمان خونروی و تسکین دردهای روماتیسمی و بیماری های زنان استفاده می شود.

جوشانده بندها و مفصل شاخه ها در استعمال داخلی برای سرما خوردگی و روماتیسم و در استعمال خارجی برای ناراحتی های پوستی مفید ست. از رزین سرو تبری مخلوط با رزین کاج برای تحلیل تومور استفاه می شود.

با گرد پوست سفید سرو تبری مخلوط با موم و چربی خوک، پمادی برای درمان سوختگی از آتش و یا آب تهیه می کنند که ضمناً سبب تحریک رویش موهای ریخته در آن محل می شود.

از گرد برگ ها در هند و چین به عنوان قاعده آور و از تخم آن چون تونیک برای تقویت نیروی جنسی استفاده می کنند. استفاه از تخم در موارد اسهال خونی و تهوع نیز مؤثر است.

از جوشانده سر شاخه های سرو تبری برای درمان اسهال خونی ، ناراحتی های جلدی و سرفه استفاه می شود (2)

 

 

منابع

1- plalycladus in Wikipedia

2- معارف گیاهی حسین میر حیدر دوره 8 جلدی ج3 ص 42 چاپ پنجم 1383 دفتر نشر معارف اسلامی

 

 

تعداد بازدید : 975
ارسال نظر

سوال امنیتی : مجموع دو عدد 1 و 3 =